İnsan düşüncəsi kateqoriyalara ayrılır.Bunlar hər hansı kankret bir bölmə hesab olunmur.Sadəcə insanlar bəzən qarşısındakına beynindən keçənləri sözlərlə ifadə edərkən çətinlik çəkir.Bu həmin insanın nitq qatibiliyyətinin zəif olduğunu göstərməyə kifayət edəcək göstərici deyil.Sadəcə bunu edən insanlar bəzən "yalan" danışdıqları üçün ifadədə çətinlik çəkir.Çünki doğruları söyləyən insanın bilincinin altında emosiya və onun təzahürü gizlənmir.Doğru insan dediklərini düzgün sözlərdən istifadə etməsə belə sərbəstliklə deyir , özündən asılı olmadan emosional hərəkətləri sözlərdə ifadə etməyə çalışdığı düşüncəni qüvvətləndirir.Əgər çətinliklə deyiləsi söz deyilsə amma insan bunu həyəcanlanaraq deyirsə bu "yalan" da ola bilər , "qorxu" da.Bu mətni daha əvvəl oxuyan dostlarım artıq çox insanın yalan danışdığını düşünür.Lakin qorxunun və həyəcanın payını unudurlar.İndi isə danışıqda və düşüncədə olan dörd incə məqamı bir-birindən ayırmaq üçün diqqət yetirmək lazım olan nüansları diqqətinizə çatdırım.Lakin bir məsləhət verim.Bir insan barədə səhv düşüncədə olma biləcəyiniz ehtimalını da göz ardı etməyin.Kiminsə yalan danışdığını düşündüyünüz anda gerçəkləri bilmədən onu digər bir sorğuya çəkmək düzgün olmazdı.Bu səbəbdən yalan danışdığını düşündüyünüz anda o insanla açıq şəkildə ətraflı danışmağa üstünlük verin...
Danışıqda və düşüncədə olan dörd əsas düşüncə forması bunlardır :
1)Yalan ; 2)Qorxu ; 3)Həyəcan ; 4)Nitq pozğunuğu...
Bunları bir-birindən ayırmaq üçün bir məqama toxunmaq kifayət deyil.Bütün diqqətiniz düşüncəsinin təzahürünü öyrənməyə çalışdığınız insanın hərəkətlərində olmalıdır.Amma bunu heç bir zaman o insana hiss etdirməməlisiniz.Çünki düşüncəsini oxumağa çalışdığınızı dərk etdiyi anda o insan hərəkətlərini süniləşdirməyə çalışacaq.
1)Yalan.Yalan danışan insan daima elə də böyük bir həyəcan və qorxu içində olmur.Çünki yalanının dərhal ətraf tərəfindən aydınlaşdırılacağını bilir.Burda bəhs etdiyimiz onun öz içindəki qorxu deyil , sadəcə yalanın təzahüründə yaranan qorxudur.Bu səbəbdən 2 və 3-cü formadakı qorxu və həyəcanla burdakıları qatmayın.Yalan danışan insanın emosiyaları tam saxta olur.Nə qədər gizlətməyə çalışsa da bədənin hərəkətində sərbəstlik yox tam sünilik olur.Yalan danışan insan hər zaman planlı hərəkət edir.Ona verilə biləcək sualları əvvəlcədən beynində qurur , onları özü cavablayır və artıq başqası ona bu sualı verdikdə sərbəst cavablayır.Bu səbəbdən ona əvvəlcədən düşünə bilməyəcəyi bir sual verməyə çalışın.Və bir neçə sual sonra əvvəl verdiyiniz suallardan birini o sualın sadəcə söyləniş tərzini dəyişərək yenidən soruşun.Əgər yalan danışdığını düşündüyünüz insanda bundan sonra həyəcan və stres yaranarsa siz zənninizdə yanılmırsınız , çünki o doğrudan da yalan danışır.Çünki yalan danışan insanlar o anda veriləcək suallardan başqa heç bir sualı sərbəstliklə qarşılamır.Hətta bəzən ikinci dəfə sualı digər tərzdə verdikdə onlar əsəbləşərək oranı tərk etməyə çalışır.Budur.Təzahürdəki qorxu və həyəcan.Bu insan tam bir yalançıdır.Lakin əvvəl də dediyim kimi düşüncə formasındakı qorxu və həyəcanla burdakıları qarışdırmayın...
2)Qorxu.Bilinc altındakı qorxu ilə düşüncə zamanı yaranan qorxu bir-birindən fərqlənir.Bilinc altındakı qorxu özünüzdən asılı olmadan baş verən , düşüncə zamanı yaranan isə ehtimallar zamanı yaratdığınız qorxudur.Bizim bəhs etdiyimiz qorxu yalanla müqayisə edildiyindən əlbəttə ki düşüncə zamanı yaranan qorxudur.Belə ki hərəkətinin nəticəsindən qorxan insan yalan danışan insanlar qədər rahat olmur.Çətinə düşəndə yalana əl atırlar.Lakin yalançılıqla bu tip qorxunu bir tutmaq olmaz.Çünki danışdıqları yalanların əksəri ani olur və bu yalanları bərpa edirlər və ya zamanla hər kəsə unutdurmağa çalışırlar.Bədən sərtbəstliyi həddindən artıq aşağı olur.Verdiyiniz ilk sualda təşvişə düşərək söhbəti bağlamağa çalışırlar.Emosionallıq da çox az olur.Qısacası bütün normal xarakterlərin göstəriciləri bu kateqoriyada normadan aşağıdır.Kateqoriyasına görə yalan fikirli insana ən çox oxşayan hərəkətinin nəticəsindən qorxan insandır.Lakin qətiyyən bu tipləri bir-biri ilə qarışdırmayın...
3)Həyəcan.Ən asan fərqləndirilən kateqoriya budur.İnsan həyəcanlı olduğu anda bütün normal emosional hərəkətlərdən normadan azca aşağı səviyyədə istifadə edir , bədən sərbəstliyi normada olur.Yalana əl atmır , qarşısındakılardan və ya hərəkətinin nəticəsindən qorxmur.Sadəcə o an hansı hərəkətin daha çox məqsədə uyğun olduğunu qərar vermir.O anda çəkingən olurlar.Suallardan qaçmırlar sadəcə cavabı o an verməkdə çətinlik çəkirlər.Həyəcan ən çox dürüst insanlarda formalaşan hissdir.Belə ki, bu tip insanlardan çəkinməyə ehtiyac yoxdur...
4)Nitq pozğunluğu.Nitqinə sahib çıxmaq bəzən insanın öz əlində olsa da bu vəziyyətdən-vəziyyətə dəyişir.Emosionallıq nitqdə çox böyük rol oynadığından emosiyalarına sahib çıxa bilirlər.Saxtalıq olmur.Sadəcə normal emosiyadan fərqlənir.Düzgün olanı etdiklərini düşünürlər amma ətrafındakılar tərəfindən nitqdə pozğunluğu olduğu bildirilir.Bədən sərbəstliyi tam normada olur.Suallardan çəkinmirlər və düşünmək üçün zamana da etiyacları olmur...
Qeyd : İnsan düşüncəsini oxumaq üçün bu yazdıqlarımı əzbərləmək yox , sadəcə dərk etmək kifayətdir...
Thursday, August 25, 2011
Həyat tərzləri , həyat tərzlərinə bağlı insan düşüncələri və onların təzahürləri (Pessimism , Optimism and Realism)
Həyat tərzi tutduğun mövqedən asılı olaraq dəyişmir.Həyat tərzi dedikdə yaşadığın hadisələrin hansı şəkildə reallaşması deyil , hansı həyat prinsipləri ilə yaşamaqdan bəhs olunur.Bu həyat prinsipləri düşüncə tərzindən asılı olub , üç yerə ayrılır.Bu düşüncə tərzlərinin adları :
1)Pessimist ; 2)Optimist ; 3)Realist.
Düşüncə tərzlərindən və həyat prinsipindən asılı olan bu üç həyat tərzi haqqında məlumat verməzdən əvvəl kiçik bir qeyd yazmaq istəyirəm : Pessimist olmaq insanın özündən asılı deyil.Lakin optimist və ya realist olmaq insanın öz düşüncəsindən asılıdır.Pessimistlər yalnız kiminsə və ya kimlərinsə təsiri altında beynini idarə etməyi bacarmayan insanların həyat tərzidir.İndi isə tam məlumatları verim...
1)Pessimist...İnsanda pessimist düşüncə onun başına bir neçə dəfə pis hadisə gəldikdən sonra formalaşır.Belə ki, ya nevroloji xəstəlikdən , ya da psixoloji problemlərdən yaranan bu düşüncə tərzinə malik olan insanlar artıq idarəni əldən çıxarır , beyninə verdiyi heç bir əmri tam çatdıra bilmir , əsəb və ruh pozğunluğu halları daimi baş verir.Hesablamalara görə pessimistlərin 86%-i intihar etmiş və ya intihara təşəbbüs zamanı zərərsizləşdirilmişdir.Pessimist düşüncəli insanlar ətrafındakıların təsirinə düşür.Amma psixoloji və nevroloji problemlərini həll etməmiş pessimist ruh halından azad ola bilmir.Ətrafındakılar ona dəstək verdiyi zaman dinləmir , köməyi sevmir , sevgiyə nifrət edirlər.Amma özləri kimi problemləri olan insanlarla normal dostlardan çox daha yaxşı yola gedirlər.Pessimistlər məqsədsiz yaşayır , gələcəyi üçün heç nə düşünmür.Amma halhazırda olduqları zamanı da tam yaşaya bilmirlər.Onlar ən əsas keçmişdə ilişib qalırlar.Qaranlığı və təkliyi daha çox sevirlər.Keçmişdən beyinlərini məşğul edən problemdən qurtulduqları anda artıq digər iki həyat tərzindən birinə keçirlər...
* * * * *
2)Optimist...Optimist düşüncəli insanlar pessimistlərə tamamilə əks düşüncə tərzinə sahib olan insanlardırlar.Onlar ətrafındakı görmüş-götürmüş insanlarla məsləhətləşir , və böyük ehtimalla da aldıqları məsləhətlərlə hərəkət icra edirlər.Aydınlığı və çoxluğu sevirlər və bu səbəbdən siyasi , vizual və ya virtual partiyaların üzvləri ilə vaxt keçirməyi daha üstün tuturlar. Keçmişə heç vaxt baxmırlar.Gələcəyə aid daima sonsuz xəyalları və böyük sayda planları olur.Daima anı yaşayırlar.Kiçik bir hadisədə böyük xoşbəxtliklər axtarırlar.Heç vaxt kiçik problemləri həll etmirlər. Böyük problemləri ətraflarındakı insanların köməyi ilə devirirlər.Planlı hərəkətə üstünlük verir-lər.Ən çox güvəndikləri qüvvə zamandır...
* * * * *
3)Realist...Bu həyat tərzi ən düzgün düşüncə formalaşmasıdır.Realist insanlar hər şeyə olduğu kimi baxırlar.Nə optimistlər kimi kiçik hadisələrdən böyük xoşbəxtlik tapıb kiçik problemləri kənarda saxlamır, nə də pessimistlər kimi heç bir psixoloji təsiri olmayan bir pis hadisədən belə özünü itirmir.Həyata Optimist və ya Pessimist gözlə baxan insanlar ya ətrafındakı doğruları tam görə bilmir , ya da yanlışları.Amma Realist insan , başına gələnlərdə səbəb axtarır.Əgər pis hadisə olubsa səbəbi aradan qaldırmağa çalışır , yaxşı hadisə baş veribsə səbəbi olduğu kimi saxlağa cəhd edir.Hamıdan yox , yalnız güvəndiyi insanlardan məsləhət alırlar.Amma aldıqları məsləhətə həmişə uymurlar.Əvvəlcə araşdırırlar.Əgər məqsədə uyğundursa reallaşdırırlar.Bu həyat prinsipinin adı da elə reallaşdırmaq sözündən götürülmüşdür...
Qeyd : Bəzi insanlarda özbaşına Pessimist olmaq istəyi yaranır.Lakin onlar heç vaxt Pessimist olmurlar.Sadəcə ətrafdakılara özlərini həyatdan bezmiş kimi göstərərək təsəlli payı almağa çalışırlar.
Qaldı ki digər iki tərzdən birini seçmək təklif olunarsa Realist olmaq lazımdır.Çünki Realist olmaq qarşına çıxa biləcək təhlükələri görərək ehtiyyatlı olmaq , Optimist olmaq isə onsuz da anı yaşayıram deyib həyatını riskə atmaqdır...
1)Pessimist ; 2)Optimist ; 3)Realist.
Düşüncə tərzlərindən və həyat prinsipindən asılı olan bu üç həyat tərzi haqqında məlumat verməzdən əvvəl kiçik bir qeyd yazmaq istəyirəm : Pessimist olmaq insanın özündən asılı deyil.Lakin optimist və ya realist olmaq insanın öz düşüncəsindən asılıdır.Pessimistlər yalnız kiminsə və ya kimlərinsə təsiri altında beynini idarə etməyi bacarmayan insanların həyat tərzidir.İndi isə tam məlumatları verim...
1)Pessimist...İnsanda pessimist düşüncə onun başına bir neçə dəfə pis hadisə gəldikdən sonra formalaşır.Belə ki, ya nevroloji xəstəlikdən , ya da psixoloji problemlərdən yaranan bu düşüncə tərzinə malik olan insanlar artıq idarəni əldən çıxarır , beyninə verdiyi heç bir əmri tam çatdıra bilmir , əsəb və ruh pozğunluğu halları daimi baş verir.Hesablamalara görə pessimistlərin 86%-i intihar etmiş və ya intihara təşəbbüs zamanı zərərsizləşdirilmişdir.Pessimist düşüncəli insanlar ətrafındakıların təsirinə düşür.Amma psixoloji və nevroloji problemlərini həll etməmiş pessimist ruh halından azad ola bilmir.Ətrafındakılar ona dəstək verdiyi zaman dinləmir , köməyi sevmir , sevgiyə nifrət edirlər.Amma özləri kimi problemləri olan insanlarla normal dostlardan çox daha yaxşı yola gedirlər.Pessimistlər məqsədsiz yaşayır , gələcəyi üçün heç nə düşünmür.Amma halhazırda olduqları zamanı da tam yaşaya bilmirlər.Onlar ən əsas keçmişdə ilişib qalırlar.Qaranlığı və təkliyi daha çox sevirlər.Keçmişdən beyinlərini məşğul edən problemdən qurtulduqları anda artıq digər iki həyat tərzindən birinə keçirlər...
* * * * *
2)Optimist...Optimist düşüncəli insanlar pessimistlərə tamamilə əks düşüncə tərzinə sahib olan insanlardırlar.Onlar ətrafındakı görmüş-götürmüş insanlarla məsləhətləşir , və böyük ehtimalla da aldıqları məsləhətlərlə hərəkət icra edirlər.Aydınlığı və çoxluğu sevirlər və bu səbəbdən siyasi , vizual və ya virtual partiyaların üzvləri ilə vaxt keçirməyi daha üstün tuturlar. Keçmişə heç vaxt baxmırlar.Gələcəyə aid daima sonsuz xəyalları və böyük sayda planları olur.Daima anı yaşayırlar.Kiçik bir hadisədə böyük xoşbəxtliklər axtarırlar.Heç vaxt kiçik problemləri həll etmirlər. Böyük problemləri ətraflarındakı insanların köməyi ilə devirirlər.Planlı hərəkətə üstünlük verir-lər.Ən çox güvəndikləri qüvvə zamandır...
* * * * *
3)Realist...Bu həyat tərzi ən düzgün düşüncə formalaşmasıdır.Realist insanlar hər şeyə olduğu kimi baxırlar.Nə optimistlər kimi kiçik hadisələrdən böyük xoşbəxtlik tapıb kiçik problemləri kənarda saxlamır, nə də pessimistlər kimi heç bir psixoloji təsiri olmayan bir pis hadisədən belə özünü itirmir.Həyata Optimist və ya Pessimist gözlə baxan insanlar ya ətrafındakı doğruları tam görə bilmir , ya da yanlışları.Amma Realist insan , başına gələnlərdə səbəb axtarır.Əgər pis hadisə olubsa səbəbi aradan qaldırmağa çalışır , yaxşı hadisə baş veribsə səbəbi olduğu kimi saxlağa cəhd edir.Hamıdan yox , yalnız güvəndiyi insanlardan məsləhət alırlar.Amma aldıqları məsləhətə həmişə uymurlar.Əvvəlcə araşdırırlar.Əgər məqsədə uyğundursa reallaşdırırlar.Bu həyat prinsipinin adı da elə reallaşdırmaq sözündən götürülmüşdür...
Qeyd : Bəzi insanlarda özbaşına Pessimist olmaq istəyi yaranır.Lakin onlar heç vaxt Pessimist olmurlar.Sadəcə ətrafdakılara özlərini həyatdan bezmiş kimi göstərərək təsəlli payı almağa çalışırlar.
Qaldı ki digər iki tərzdən birini seçmək təklif olunarsa Realist olmaq lazımdır.Çünki Realist olmaq qarşına çıxa biləcək təhlükələri görərək ehtiyyatlı olmaq , Optimist olmaq isə onsuz da anı yaşayıram deyib həyatını riskə atmaqdır...
Subscribe to:
Comments (Atom)